Jakie predyspozycje i cechy charakteru trzeba mieć, aby odnaleźć się w IT?

Czy do pracy w IT należy posiadać odpowiednie predyspozycje? A jeśli tak, to jakie? Jakie cechy pracownika IT okazują się najbardziej przydatne w tej branży, czy istnieją szczególne predyspozycje IT, które sprawiają, że ktoś lepiej poradzi sobie z zadaniami zawodowymi? A być może cechy charakteru są w IT nieważne i każdy może przejść test predyspozycji IT? Postaramy się Państwa przekonać, iż predyspozycje dobrego pracownika IT rzeczywiście istnieją – niektórzy posiadają cechy charakteru, które czynią z nich lepszych pracowników w swoich specjalnościach.

 

 

Cechy dobrego pracownika branży IT

 

Rozważania nasze będą dotyczyć w dużej mierze psychologii i prakseologii pracy w IT. Działamy przy następujących założeniach:

  • zawody różnią się między sobą
  • w niektórych zawodach będziemy odnosić większe sukcesy niż w innych
  • sukcesy te będą spowodowane posiadaniem pewnych cech charakteru czy też predyspozycji do wykonywania określonych zadań zawodowych
  • IT posiada specyficzny dla siebie obszar, na którym sprawdzają się najlepiej osoby z pewnymi cechami charakteru

zatem:

  • istnieje specyficzny dla IT zestaw cech charakterologicznych idealnego pracownika.

W ten sposób udowadniamy, że pojęcie “predyspozycje IT” nie jest pojęciem pustym. Postaramy się jak najwięcej wydobyć z tego pojęcia i je zbadać.

Predyspozycje informatyczne będą pozwalały nam więc wprowadzić skalę. Na jednym jej końcu znajdą się osoby, które jakoby “z natury” nie będą dobrze radzić sobie z IT, na drugim końcu znajdą się geniusze informatyczni, programiści i inni zawodowcy, którym wszystko przychodzi łatwo, zawsze mają coś ciekawego do zaproponowania, a żadne zadanie nie sprawia im kłopotu. (Mówiąc pół żartem, pół serio – szczyt tej skali zajmują np. zawodowi informatycy akademiccy, ale także hakerzy, którzy włamują się do rządowych systemów…). O wyznaczeniu tej skali decyduje zespół dających się wykryć i opisać (np. test predyspozycji IT) cech dobrego pracownika IT.

Zobaczymy za chwilę, że ten zespół cech układa się w dość spójny wzór, pewien syndrom, który daje o sobie znać przy pracy informatycznej. Będziemy więc mieli na myśli rodzaj “osobowości, która jest predestynowana do pracy w IT”. Oczywiście takie badania – badania podobne do testów kompetencji w IT i testów predyspozycji – były już przeprowadzane. Ale nawet mimo tego, że informatykami i programistami zajmuje się cała nisza psychologii pracy (oraz prakseologii, czyli wiedzy o skutecznym działaniu, którą ufundował polski filozof Tadeusz Kotarbiński w swoim “Traktacie o dobrej robocie”) – jest to prawdę mówiąc dość dziewiczy i nie poznany jeszcze do końca teren. Przejdźmy zatem bliżej do odpowiedzi na pytanie: jakie predyspozycje w IT są szczególnie przydatne? Albo jeszcze inaczej: jakie cechy pracownika IT sprawiają, że jest on dobrym pracownikiem w swojej specjalności? Odpowiedź będzie także zawierać odniesienie do cech charakteru, które są w IT raczej niepożądane.

Naszą listę wyszczególnimy w następujący sposób, który znajduje pokrycie w badaniach nad predyspozycjami w IT oraz sprawdza się pragmatycznie. Poniższa lista zostanie rozwinięta i szczegółowo omówiona – stanowi ona zespół cech charakteru, które predysponują do pracy w IT:

  • Zdolność uczenia się – analityka i procesy poznawcze
  • Innowacyjność i odkrywczość w rewolucyjnie zmieniającym się świecie cyfrowym
  • Precyzja i dokładność czynności informatycznych jako wymóg konieczny
  • Rozwaga i odpowiedzialność – świadomość wagi powierzonych zadań i przejmowanie inicjatywy tam, gdzie jest to wymagane
  • Wytrwałość i cierpliwość – zdolność do wytężonej, finezyjnej, lecz czasem monotonnej pracy
  • Wiedza ogólna i znajomość spraw społecznych – aspekt humanistyczny pracy programisty

Pokażmy teraz dlaczego właśnie te punkty są takie ważne i powinny skupiać naszą uwagę, gdy myślimy o predyspozycjach do pracy w IT.

 

 

O jakich cechach warto wspomnieć w CV dla branży IT

 

Także w naszym CV, które będzie rozpatrywane przez zawodowych rekruterów IT, warto w rubrykach dodatkowych powołać się na podane wyżej predyspozycje informatyczne, a najlepiej je udowodnić, przedstawiając zaświadczenia o ukończonych kursach, projektach, itd. Do rzeczy.

Zdolność uczenia się, szybkiego przyswajania i opracowywania nowych informacji, czyli wysoki poziom działania mechanizmów poznawczych, to jedna z kluczowych predyspozycji IT. Dzieje się tak dlatego, że podstawowym prawem świata cyfrowego jest jego zmienność, co chwilę wchodzą na rynek nowe produkty, nowe systemy, jesteśmy zasypywani przeróżnymi informacjami, zatem zdolność do szybkiego i skutecznego uczenia się ma olbrzymie znaczenie dla swobodnego poruszania się w tym płynnym środowisku.

Innowacyjność przydaje się także na każdym kroku. Wiele razy dobry pracownik IT musi przejąć inicjatywę, ponieważ wie więcej niż jego przełożony o informatyce. Drugim prawem świata cyfrowego bowiem jest jego zdolność do tworzenia coraz to nowych rzeczy, w każdej chwili możemy spodziewać się nowej rewolucji w IT, a od informatyków bardzo często oczekuje się nowych, świeżych pomysłów i niekonwencjonalnych rozwiązań.

Z kolei precyzja i dokładność w wykonywaniu pracy programisty są chyba oczywistą predyspozycją IT. Gdy mamy do czynienia z zaawansowaną konfiguracją jakiegoś systemu albo tysiącami linijek kodu, w którym nawet jedna spacja czyni różnicę, wtedy dokładność staje się relewantną cechą charakteru, którą pracownik IT musi posiadać. Podobnie jest z czytaniem dokumentacji, planowaniem kampanii dla e-commerce, SEO i wieloma innymi sprawami – precyzja jest czymś wymaganym i koniecznym, gdyż drobny błąd może kosztować bardzo wiele.

Odpowiedzialność zaś to taka predyspozycja do pracy w IT, którą zauważamy, gdy informatyk lub programista muszą sami decydować. W końcu nawet strony internetowe wykonane zgodnie z makietą noszą osobiste szlify ich twórców, w końcu gdy pracujemy z bazami danych lub serwerami często będziemy musieli działać na własny rachunek i bez dodatkowych wskazań. Dlatego właśnie rozwaga i odpowiedzialność – w sytuacjach, kiedy to informatyk decyduje samodzielnie o dalszym rozwoju projektu.

Przyda się też wiele cierpliwości i wytrwałości. Na przykład gdy mamy do przejrzenia “na cito” duże fragmenty kodu, wtedy musimy być w odpowiednim stanie umysłu, aby całość dokładnie przeczytać. Taka “lektura” wymaga olbrzymich zasobów uwagi i koncentracji. Poza tym większe dzieła informatyczne nie powstają z dnia na dzień i trzeba wykazać się wielką wydolnością psychiczną (oraz fizyczną), aby dotrwać do pomyślnego końca projektu. Informatyk pracuje wolno, lecz dokładnie.

Test kompetencji programisty ujawni także niezmierną ważność tzw. wiedzy ogólnej. Jest bowiem tak, że działania zawodowe programistów ostatecznie funkcjonują na płaszczyźnie społecznej, służą ludziom, są planowane z myślą o użytkownikach, stanowią część naszego świata społecznego. Dobrym przykładem może być tutaj projektowanie aplikacji, która przecież ma być użyteczna na co dzień, więc programista musi wiedzieć cokolwiek o otoczeniu społecznym użytkowników, trochę o ich zwyczajach, itd. Jedną z cech dobrego pracownika IT jest także świetna orientacja dotycząca społecznych sposobów wykorzystywania technologii informatycznych.

 

 

Predyspozycje do zostania dobrym pracownikiem branży IT

 

Tak pokrótce można zarysować predyspozycje pracownika IT. Widzimy, że aby osiągnąć wiele w tej dziedzinie, musimy się starać i ciągle podnosić swoje kwalifikacje. Testy kompetencji IT będą sprawdzać wyżej wymienione cechy charakteru na równi z wyuczonym rzemiosłem informatycznym. A więc czy każdy może pracować w IT i w sposób wydatny przyczyniać się do rozwoju swojej firmy i całej branży? Jesteśmy skłonni twierdzić, że za IT zabiorą się wyłącznie osoby posiadające odpowiednie predyspozycje – te wymienione powyżej, choć nie rościmy sobie pretensji do kompletności naszej listy. Jeśli ktoś ma “smykałkę” informatyczną, to wie o tym dobrze.